โรงพยาบาลมนารมย์ โรงพยาบาลเอกชนเฉพาะทางด้านสุขภาพจิต

       

นอนหลับฝันดี  โดย ผศ.นพ. สุรชัย เกื้อศิริกุล คลินิกปัญหาการนอน           การนอนหลับเป็นธรรมชาติที่เกิดขึ้นกับมนุษย์ทุกคนแม้แต่ทารกในครรภ์มารดา และการนอนก็จะอยู่กับเราไป ตลอดชีวิต มนุษย์จะขาดการนอนไม่ได้เช่นเดียวกับความอยากอาหาร การหายใจและการเต้นของหัวใจการนอนหลับ คลื่นสมองและสัญญาณชีพต่าง ๆ ในร่างกายมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลาในขณะหลับ แสดงว่าร่างกายและสมอง ไม่ได้หลับใหลไปด้วยการนอนหลับมีระยะ ที่แตกต่างกันเกิดขึ้นสลับกันไปมาตลอดคืนเป็นวงจร           ในทุกๆ คืนการนอนจะเริ่มด้วยการหลับแบบที่ไม่มีการกลอกตาอย่างรวดเร็ว (Non-rapid eye movement sleep, Non-REM sleep) ก่อนเสมอ การนอนหลับแบบนี้ยังแบ่งเป็นระยะที่หนึ่ง ระยะที่สองแล้วจึงเข้าสู่ช่วงที่ หลับลึก และปลุกให้ตื่นยากคือระยะที่สาม และสี่หลังจากการหลับไปได้ ประมาณ 90 นาที การนอนหลับจะผ่าน เข้าสู่ระยะที่มี ลักษณะพิเศษคือ มีการกลอกหรือสะบัดของดวงตาอย่างรวดเร็ว (REM sleep) คลื่นสมองในช่วงนี้จะกลับไปคล้ายกับ ตอนตื่น และเป็นช่วงหลับฝัน ระยะหลับฝันนี้เกิดขึ้นเสมอ 4 ถึง 6 ครั้งต่อคืน           เราควรนอนหลับคืนละกี่ชั่วโมง ความเชื่อที่ว่าทุกคนต้องการ การนอนหลับ 8 ถึง 9 ชั่วโมง จึงเพียงพอไม่เป็น จริงเสมอไป เพราะมีคนจำนวนไม่น้อยที่นอนน้อยกว่านี้ก็สามารถสดชื่นและดำเนินกิจกรรมต่างๆ ในช่วงกลางวันได้ เป็นปกติ และก็มีคนจำนวนหนึ่งที่ต้องนอนมากกว่า 8 ชั่วโมงจึงจะเพียงพอ           ในวัยรุ่นและผู้ใหญ่ ส่วนใหญ่ต้องการนอน 8-9 ชั่วโมง การนอนเริ่มลดลง เมื่อเราอายุมากขึ้น ในผู้สูงอายุุระยะ เวลา การนอนกลางคืนจะลดลง ตื่นบ่อย และมักนอนกลางวัน ดังนั้นมนุษย์แต่ละคนต้องการการนอนไม่เท่ากัน การ นอนหลับที่เพียงพอคือ การนอนที่ทำให้เราสดชื่น กระปรี้กระเปร่าพร้อมที่จะทำงานในวันใหม่ไม่ควรยึดติดกับตัวเลข การนอนหลับสำคัญกว่าที่เราคิด           การนอนหลับที่ไม่เพียงพอ หรือมีคุณภาพไม่ดี จะทำให้บุคคลนั้นรู้สึกไม่สดชื่น เซื่องซึม ความจำและสมาธิ ลดลง การประสานงานของกล้ามเนื้อไม่ดีพอ และเกิดความง่วง ประชากรอย่างน้อย 20-30% มีปัญหาเีกี่ยวกับการ นอน จนเกิดความง่วงนอนและรบกวนความสามารถในการทำงานช่วงกลางวันอย่างน้อย 2 ถึง 3 สัปดาห์ ความง่วงและ ที่ง่วงมากจนเกิดการหลับในที่ไม่สามารถขัดขืนได้นำไปสู่อุบัติเหตุในการทำงาน โดยเฉพาะการทำงานเกี่ยวกับเครื่อง จักรกล หรือการขับขี่ยวดยานพาหนะต่าง ๆ           สาเหตุของหายนะภัยที่ร้ายแรงอันเกิดจากน้ำมือมนุษย์ พบว่าการทำงานอย่างต่อเนื่องติดต่อกันจนอ่อนล้า และ อดนอนของพนักงานที่รับผิดชอบมีส่วนสำคัญในการเกิดหายนะภัยหลายครั้ง เช่น การชนหินโสโครกของเรือบรรทุก น้ำ้มัน Exxon Valdez การรั่วไหลของโรงไฟฟ้าปรมาณู Three Miles Island ในมลรัฐเพนซิลวาเนียของสหรัฐอเมริกา และแม้แต่การระเบิดของยานอวกาศแชลเลนเจอร์ (Challenger)            ในคนอ้วนและนอนกรนเสียงดังอาจมีการขาดลมหายใจหรือลมหายใจลดลง เป็นระยะในช่วงการนอนหลับ (Sleep apnea-hypopnea syndrome) ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาภายในร่างกายจากการขาดลมหายใจ เช่น การขาดออกซิเจน ซึ่งจะทำให้คุณภาพและปริมาณการนอนหลับไม่เพียงพอ และในระยะยาวยังทำให้บุคคลนั้น เสี่ยงต่อการเกิดความดันโลหิตสูง โรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดและอัมพฤกษ์อีกด้วย ทำอย่างไร? เราจึงจะนอนหลับฝันดี           การนอนมีจุดกำเนิดทางชีวภาพในร่างกายของเราเหมือนการเต้นของหัวใจหรือการหายใจ แต่การนอนหลับก็ สามารถถูกรบกวนได้จากสภาพทางร่างกาย จิตใจ และ สภาพแวดล้อมภายนอก ควรถือว่าการนอนหลับเป็นส่วนสำคัญ ของชีวิตเช่นเดียวกับอาหารและการออกกำลังกาย

อ่านต่อ..